ترجمه و تألیف: محمد ارژنگ
dpi مخفف عبارت Dot per inch است و به معنای تعداد نقطههاییست که یک پرینتر میتواند در یک مربع یک اینچی ایجاد نماید. با توجه به کیفیتی که برای یک پرینتر تعریف میشود (مثلاً Draft یا High quality یا Normal) تعداد این نقطهها در واحد اینچ تغییر میکند و طبیعتاً Draft از High quality یا Normal دارای کیفیت و dpi پایینتریست. پس dpi تعیین کنندهی درجهی وضوح یک تصویر در هنگام پرینت شدن است.
اما استفادهی نادرست از dpi گاهی تبدیل به یک غلط مصطلح شده است. مثلاً گاهی از آن به جای ppi استفاده میکنند که مخفف Pixel per inch بوده و نشان دهندهی تعداد پیکسلها در یک اینچ مربع است. به این ترتیب اگر در جایی دیدیم که بیان میشود فلان اسکنر دارای dpi 1200×600 است در حقیقت منظور این است که آن اسکنر دارای 1200×600 ppi است.
اما پیکسل چیست؟
pixel مخفف عبارت Picture Element است (که در آن خود pix مخفف کلمهی picture است). برگردان واژه به واژهی pixel میشود «عنصر تصویر» و منظور از این عبارت، کوچکترین عنصریست که یک عکس را تشکیل میدهد. تعداد پیکسلهای هر تصویر را میتوان مثل محاسبهی مساحت یک مستطیل، با ضرب کردن پیکسلهای طول و عرض در هم به دست آورد. به این ترتیب عکسی که ابعاد آن مثلاً ۶۴۰×۴۸۰ پیکسل است یعنی ۳۰۷,۲۰۰ عنصر اولیهی تصویر دارد. این خصوصیتیست که مختص همین عکس فرضیست و اگر با همان دوربینی که این عکس را تهیه کرده عکس دیگری را برابر ۱۲۰۰×۶۰۰ پیکسل بگیرید، عکسی را تهیه کردهاید که ابعادش از قبلی بزرگتر است چون دارای عناصر تصویر بیشتریست.
اما باید توجه داشت پیکسل هر دستگاهی «الزاماً» با همهی دستگاههای دیگر همخوانی ندارد. مثلاً پیکسلهای دوربین عکاسی شما میتواند اندازهای متفاوت با مونیتور رایانهتان داشته باشد. این نکته را هم باید یادآور شد که پیکسل الزاماً مربع شکل نیست. پیکسل میتواند نقطهای، خطی یا به هر شکل دیگری باشد. به این ترتیب میتوان حدس زد اگر تصویر یک انسان را با یک حرف الفبای انگلیسی ساخته باشیم، پیکسل در آن عکس چه چیزی باید باشد.
جالب است بدانید که همین پیکسل، در موقع پرینت شدن از طریق dpi بازیافت میشود. یعنی چاپگر (پرینتر)، پیکسلها را به صورت نقطه (Dot)های رنگی یا سیاه و سفید روی کاغذ میپاشد. به عبارت سادهتر در مرحلهی چاپ، ما دیگر پیکسل را نمیبینیم بلکه نقاط پاشیده شده توسط پرینتر را میبینیم. به این ترتیب است که میتوانیم بگوییم هر پیکسل، خودش تبدیل به چندین نقطه میشود.
دیشب برگزیدگان بیست و ششمین دوره از جشنوارهی فیلم کوتاه تهران شدند در حالی که بر خلاف سالهای گذشته، فیلمهای برگزیدهی انجمن فیلم کوتاه ایران (ایسفا) در میان آنها غایب بود. اما چرا؟
برگزاری مهمترین جشنوارهی فیلم کوتاه در ایران، منهای اثری که روی جریان فیلمسازی در کشورمان میگذارد، وجوه جنبی دیگری نیز دارد که در حواشی آن رخ میدهد، مثل فضای تبلیغاتیای که برخی نشریات و آموزشگاهها ایجاد میکنند. این جشنواره، با ایجاد کردن فرصت خبری/ تبلیغی این فضا را مهیا میکند که گاهی برخی از این بخشهای جنبی، تبدیل به حاشیهای مهمتر از متن برای برگزارکنندگان آن بخش میشوند. اعطای جوایز جنبی از این دسته است که مشخصاً صنف فیلم کوتاه ایران (ایسفا) میتواند بهرهبرداری مناسبی از آن بکند و نشان دهد گرایش هنری/ فنیاش نسبت به فیلم کوتاه چیست. اما امسال هیأت مدیرهی ایسفا به سادگی از کنار این موضوع گذشت و امیر علی اعلایی در یادداشتی گنگ و مبهم در سایت ایسفا صرفاً اعلام کرد این نشان امسال اهدا نمیشود، اما چرا؟
سوزاندن فرصتها اتفاقیست که در سطوح کلان تصمیمگیری هم این روزها به وفور مشاهده میشود اما مگر این اتفاقات ناخوشایند، دلیلی بر توجیه حرکتی مشابه از سوی هیأت مدیرهی ایسفا هم میشود؟ برگزاری مهمترین جشنوارهی فیلم کوتاه کشور، تنها سالی یکبار اتفاق میافتد و استفاده نکردن از این فرصت، گاه اثرات منفیای بیش از آن را دارد که تصورش را میشود کرد. پیشبینی برگزاری جشنواره هم امری به غایت ساده است چرا که از همین حالا میدانیم سال آینده این جشنواره باز هم خواهد بود. پس اگر اتفاقی نامحتمل مسبب این تصمیم ناخوشایند هیأت مدیره شده است، چرا نسبت به آن شفافسازی نمیشود؟ سایت جدید ایسفا راهاندازی شد تا همین چیزها در آن منعکس شود، که نشده. اما چرا؟
این مطلبیست که به سایت جدید ایسفا دادم و چون از ابتدای راه اندازی سایت در جریان ریزهکاریهای آن بودم و تا چند ماه پیش نیز مسئولیت نظارت بر پروژه را داشتم، عیب و ایرادهای سایت جدید را بررسی کردم. این مطلب در بخش خبرهای این سایت چند ساعت ماند و سپس حذف شد.
شاید یکی از آرزوهای تمام اعضای ایسفا، راهاندازی یک سایت آبرومند برای انجمن فیلم کوتاه ایران بود. سایت پیشین که با آدرس isfa24 راه اندازی شده بود، مشکلات و محدودیتهای فراوانی داشت. البته این سایت، به این نیت شروع به فعالیت کرده بود که مقدمهای باشد برای سایتی که بعداً راهاندازی خواهد شد و حالا با راه افتادن این سایت جدید، چنین هم شده است. سایت حاضر در حقیقت همان سایت موعودیست که بر پا شد تا علاوه بر نداشتن کاستیهای پیشین، از ویژگیهای جدیدی نیز برخوردار باشد.
راه افتادن این سایت از نخستین روز طرح شدنش تا امروز که قابل دستیابیست، قریب به ده ماه طول کشید. در همان نخستین جلسات، از اولین اهدافی که برای سایت اعلام و توافق شد این بود: تقویت ارتباط اعضای انجمن با یکدیگر و اعضا با هیئت مدیره. همچنین بنا بود ارتباط انجمن با نهادها و فضاهای خارج از صنف و حتی خارج از ایران نیز تقویت شود. از آنجایی که بسیاری از اعضای ایسفا یکدیگر را نمیشناسند و نیز ارتباط مستقیم آنها با هیأت مدیره در حال حاضر ساز و کار مشخصی ندارد، بنا بر این بود که سایت ایسفا این خلاء را پر کند. ضمن آن که منبع مستندی دربارهی اخبار درون صنف باشد.
دومین هدف عمده از راه اندازی سایت جدید، حفظ اعتبار و صیانت از آبروی صنف فیلم کوتاه بود زیرا با آن که سایت قبلی با همت و نظر مثبت راهاندازی شده بود اما در حد و اندازهی اعضای ایسفا به نظر نمیرسید. راهاندازی سایت جدید، اهداف دیگری را هم در بر داشت که فعلاً به آنها اشارهای نمیکنم. فقط میخواهم پیگیری کنم که آیا در سایت جدید، دستیابی به ان دو هدف عمده محقق شده است؟
در طرح راهاندازی سایت جدید، به منظور دستیابی به هدف اول (تقویت ارتباطات درونی و بیرونی ایسفا) چندین تمهید در نظر گرفته شد. نخست آن که بخشی برای سایت تعبیه شد که اعضای ایسفا با آن بتوانند وارد فضایی خصوصی شوند. در این فضای خصوصی بنا شد اخباری از داخل صنف گذاشته شود تا آنچه را که نیازی نیست در سطح عمومی منتشر شود، اعضای ایسفا بتوانند در این بخش بخوانند. به این ترتیب امکان اطلاعرسانی وقایع درون هیأت مدیره به اعضای ایسفا مقدور میشد.
برای آشنا شدن اعضای ایسفا با یکدیگر، بخش گفت و گو در سایت ایجاد شد. نیت این بود که در این بخش گفتوگوهایی با اعضای ایسفا انجام شود و با آنها نه از منظر فیلمسازِ صرف، بلکه از منظر یک عضو صنف گفتوگو شود. این گفتوگوها کمک میکرد تا اعضای صنف فیلم کوتاه بهتر با یکدیگر آشنا شوند. همچنین در نظر بود با دستاندرکاران فیلم کوتاه در خارج از صنف هم گفتوگوهای اختصاصی ترتیب داده شود تا فضای فیلمسازی کشور نقد شده و به ارتباط ایسفا با فضای خارج از صنف نیز کمک شود.
همچنین به منظور تقویت ارتباط ایسفا با فضای خارج از صنف بنا شد بخشی تحت عنوان «دربارهی ایسفا» ایجاد شود که در آن علاوه بر اساسنامه، اطلاعاتی دربارهی ساختار انجمن، اعضای هیأت مدیره، ساز و کار سایت، قوانین مرتبط و... آورده شود. این بخش بنا بودچکیدهی تمام اطلاعات مورد نیاز باشد برای کسی که میخواهد بداند اساساً ایسفا چیست؟ افزون بر این بنا شد اطلاعات مربوط به ایسفا به زبان انگلیسی و در بخش به خصوصی قرار گیرد.
بخش مهم دیگری که برای معرفی اعضای ایسفا در نظر گرفته شد، بخشی بود که هر عضو ایسفا در آن یک صفحه مختص به خود داشت و علاوه بر مشخصات فردی و فیلمشناسیاش، او میتوانست چند جملهای را بنا به خواست خود آنجا بیاورد و دربارهی خودش و کارهایش توضیحاتی بدهد. این صفحه بنا بود به زبانهای فارسی و انگلیسی باشد.
مهمتر از همهی اینها پیشبینی ایجاد چند ایمیل اختصاصی برای اعضای هیأت مدیره بود که اعضا بتوانند به صورت خصوصی با تک تک اعضای هیأت مدیره در ارتباط باشند. نیت بر این بود که در این صفحهی «تماس با ما» علاوه بر این ایمیلها، ایمیل مدیر سایت و مسئولان کمیتهها و تلفن و نشانی انجمن آورده شود.
در سایتی که اکنون ناظر آن هستید نمیتوان عضو شد چون اساساً ساز و کارش مشخص نشده است و امکان عضویت فعال نیست. در این سایت آنچه به عنوان «دربارهی ایسفا» آمده است فقط یک اساسنامه است، انگار این سایت بدون ضابطه و قانون مشخصی مشغول به کار است. در این سایت بخش گفتوگو تبدیل شده به چند خبر در قالب گفتوگو. در این سایت در بخش «دربارهی ما» فقط نوشته شده است «به نام خدا» و English version آن صرفاً یک اسم است و چنین بخشی در سایت وجود ندارد. در این سایت صفحهی مشخصات اعضا وجود ندارد. در این سایت اگر میخواهید با بازرس یا رئیس هیأت مدیره یا دبیر سایت ارتباط برقرار کنید، باید فرمی را پر کنید که نمیدانید چه کسی آن را مطالعه میکند. ضمن این که نمیتوانید بفهمید تلفن ایسفا یا آدرس آن چیست.
از ویژگیهای گرافیکی و ـ به زعم من ـ خطاهای بسیاری که در طراحی سایت وجود دارد (مثل سنگین بودن آن برای اینترنت ایران) میگذرم و قضاوتش را به کارشناسان میسپارم اما به نظر شما سایتی این چنین نصفه و نیمه و پر غلط که در رسیدن به نخستین هدفش ناکام بوده، آیا میتواند به هدف دوم خود دست یابد و آبرویی را که سایت پیشین در کسب آن موفق نبود، به دست آورد؟ اگر پاسخ این است که این سایت هنوز کامل راهاندازی نشده باید پرسید پس هیاهویی که دربارهی راهاندازی سایت جدید ایسفا ایجاد شده برای چیست؟ از این گذشته افتتاح پروژهای ناکامل چه کمکی میتواند بر گردش اطلاعات یا کسب اعتبار برای ایسفا کند؟ و این سؤال همچنان باقیست: چرا هیأت مدیرهی ایسفا دست به راهاندازی سایتی جدید زد؟
بسیاری از اهالی فیلم کوتاه، نامهی اخیر بهمن قبادی به عباس کیارستمی را خواندهاند. اگر موضوعی که این فیلمساز کوتاه قدیمی به فیلمساز کوتاه قدیمیتر نسبت داده (یعنی سکوت) برایتان مهم است، پیشنهاد میکنم وقت بگذارید و حتماً مطلب رضا بهرامی نژاد را بخوانید و فیلم قضیه شکل اول، قضیه شکل دوم را اینجا ببینید. قضاوت همهی این گفتهها را میگذارم به عهدهی خودتان.
گاهی اوقات ممکن است چیزی را ببینیم یا بشنویم و با خودمان فکر کنیم چیز مهمی را دیدهایم یا شنیدهایم. برای آنهایی که دل نگران فیلم کوتاه هستند و از کیفیت پایین و تقلیدهای سطحی به ستوه آمدهاند، دیدن خبر نشستی در جشنوارهی فیلم کوتاه تهران در زمینهی استاندارد سازی فیلم کوتاه، میتواند خبر مهمی به نظر برسد. برای من اما بیشتر سؤال برانگیز بود: مگر در زمینهی فیلمسازی استانداردی وجود دارد که در مورد فیلم کوتاه هم بتوان برایش نشست گذاشت؟
ممکن است تا به حال با این موضوع برخورد کرده باشید که تصویری دیجیتالی را با منبع تصویریاش مقایسه کردهاید و با تعجب دیدهاید که کیفیت تصویر دیجیتال، از آن منبع تصویری پایینتر است. در حقیقت این موضوع اصلاً جای تعجب ندارد چون تمام سیستمهای دیجیتال، برای ذخیره سازی دادهها از فشرده سازی استفاده میکنند. به این ترتیب اگر با یک منبع تصویری مقایسه شوند که فشرده سازی نشده است، احساس میشود که تصویر دیجیتال، کیفیتی پایینتر از آن منبع تصویری دارد و این، حس درستیست. مثال این مورد را میتوان در مقایسهای دانست بین تصویری که مستقیماً در مونیتور میبینیم با تصویر همان دوربین پس از ضبط. علت این امر همان است که در ابتدا گفته شد، زیرا سیستمهای دیجیتال از فشردهسازیای برای ذخیرهی اطلاعات استفاده میکنند که موسوم است به Lossy data compression که معنیاش تقریباً میشود فشردهسازی با اتلاف دادهها. این روش بر خلاف روشیست که بدون اتلاف بوده و موسوم است به Lossless data compression. فشرده سازی روشهای مختلفی دارد که یکی از معروفترینِ آنها MPG یا mpeg است. این نوع فشرده سازی، روشیست که برای فشرده سازی صدا و تصویر(Audio & Video = AV) دیجیتال به کار میرود. این استانداردیست که گروه کارشناسان تصاویر متحرک (Moving Picture Expert Group) بر سر آن توافق کردهاند و اختصار MPG نیز از نام همین گروه گرفته شده است. استاندارد MPG خود انواعی دارد که عبارتند از:
MPG1: این همان فرمتیست که در وی سی دی به کار میرود. کیفیت تصویر حاصل از آن افت مشهودی دارد اما قابل قبول است. این استاندارد در دههی ۹۰ ارائه شد و در اصل برای ارائه با مختصات یک و نیم مگا بیت بر ثانیه (1.5Mbit/s) و ۴۲۰×۳۵۲ پیکسل طراحی شد اما بعدها برای 4Mbit/s نیز قابل استفاده شد و کیفیتش بالاتر رفت. MPG1 یک فرمت بسیار همخوان از خانوادهی MPG است که با اغلب کامپیوترها و پخش کنندههای VCD و DVD کار میکند.
MPG2: در سال ۱۹۹۴ ارائه شد و در واقع فرمتیست که در DVDها کاربرد دارد. این استاندارد کیفیت بالاتری نسبت به MPG1 دارد و طبیعتاً حجم بیشتری را نیز میگیرد. این استاندارد برای Bit rateهای کمتر از 1Mbit/s کاربرد ندارد. MPG2 در اغلب سیستمهای ارسالی HDTV نیز به کار میرود یعنی سیستمهایی مثل ارسال تصاویر شبکههای ماهوارهای.
MPG4: با آن که این استاندارد در سال ۱۹۹۸ ارائه شد و اسمش عددی را بیشتر از MPG2 به همراه دارد، اما کیفیتش بالاتر از آن نیست. این استاندارد برای صفحات تار نما (Web) و مواقعی که صدا و تصویر همزمان با ارائه مورد استفاده قرار میگیرند (موسوم به Streaming media، مثل دیدن آنلاین فیلم در اینترنت) و تلفنهای تصویری و مانند اینها استفاده میشود. بنابراین میبینید که کاربردش بیشتر از آن که حرفهای باشد، عام است. برای آنهایی که مثل من عاشق مکینتاشاند باید بگویم نرم افزار Quick time از جمله نرمافزارهاییست که میتواند این استاندارد را بخواند اما برای خواندنش در ویندوز ممکن است مجبور باشید کُدِک (CODEC) مرتبط با آن را نصب کنید.
| Design By : mihantheme.com |
این وبلاگ همچنین بخشی حاوی مطالب فنی دارد که به منظور کمک به اطلاعات فیلمسازان تهیه شده است.